Bản án phúc thẩm ghi sai họ tên, năm sinh, số giấy tờ tuỳ thân, số tiền do cộng nhầm, số tờ số thửa hay diện tích do chép nhầm thì được sửa bằng thủ tục sửa chữa, bổ sung bản án, quen gọi là đính chính. Toà đã ra bản án tự sửa khi phát hiện, hoặc sửa khi đương sự, cơ quan thi hành án chỉ ra lỗi. Kết quả là một quyết định sửa chữa, bổ sung được gửi cho các bên và dùng kèm bản án.
Giới hạn quan trọng nhất: đính chính chỉ dành cho lỗi rõ ràng về chính tả, về số liệu do nhầm lẫn hoặc tính toán sai. Nó không được dùng để đổi ai thắng ai thua, đổi mức bồi thường đã cân nhắc hay thêm một yêu cầu toà chưa xét. Bài này giúp bạn phân biệt hai loại sai sót đó, biết gửi đề nghị cho ai, viết những gì và làm gì khi sai sót không thuộc diện đính chính.
Vì sao phải soát lỗi ngay khi cầm bản án phúc thẩm
Bản án phúc thẩm có hiệu lực từ ngày tuyên, nên nó đi thẳng vào đời sống: cơ quan thi hành án dựa vào nó để thu tiền, giao nhà; văn phòng đăng ký đất đai dựa vào nó để sang tên; ngân hàng, uỷ ban nhân dân cấp xã, cơ quan hộ tịch đều đọc đúng từng chữ trong phần quyết định. Một chữ sai trong họ tên, một con số lệch trong số thửa, khi ra tới quầy tiếp nhận, là lý do đủ để hồ sơ bị trả lại.
Khó chịu ở chỗ lỗi thường chỉ lộ ra khi đã làm thủ tục, có khi sau nhiều tháng. Lúc đó người đi làm phải quay lại toà, có thể toà đã đổi người, hồ sơ đã lưu kho, mất thêm thời gian. Vì vậy, việc đầu tiên khi nhận bản án là ngồi đối chiếu với giấy tờ gốc: căn cước, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng, sổ hộ khẩu cũ nếu còn, biên bản định giá, bảng tính lãi.
Nên soát theo thứ tự: tên, năm sinh, số định danh và địa chỉ của từng đương sự; tên tài sản, số tờ, số thửa, diện tích, địa chỉ thửa đất theo tên đơn vị hành chính hiện hành; từng khoản tiền, cách cộng, lãi tính đến ngày nào; phần án phí ai chịu, bao nhiêu. Thấy chỗ nào lệch thì khoanh lại, chụp trang giấy tờ gốc làm bằng chứng. Bạn không cần biết ngay đó có phải lỗi đính chính được hay không, cứ ghi lại đủ trước đã.
Lỗi nào sửa được bằng đính chính, lỗi nào không
Bảng dưới phân loại theo nguyên lý của luật tố tụng. Các ví dụ đều là ví dụ giả định, để bạn tự đặt lỗi của mình vào đúng ô.
| Loại sai sót | Ví dụ giả định | Đính chính được không | Hướng xử lý |
|---|---|---|---|
| Chính tả họ tên, địa danh | Bản án ghi “Nguyễn Văn Thạnh” trong khi căn cước ghi “Nguyễn Văn Thành” | Được, nếu rõ là cùng một người | Đề nghị sửa chữa, kèm bản sao căn cước |
| Số giấy tờ, năm sinh chép nhầm | Số định danh lệch một chữ số so với hồ sơ | Được | Đề nghị sửa, chỉ rõ trang trong hồ sơ có số đúng |
| Số liệu do cộng trừ sai | Ba khoản 120, 80 và 50 triệu đồng mà tổng ghi 240 triệu đồng | Được, vì là tính toán sai | Đề nghị sửa, kèm bảng cộng lại từng khoản |
| Số tờ, số thửa, diện tích chép nhầm | Phần nhận định ghi thửa số 215, phần quyết định ghi 251 | Thường được, nếu hồ sơ thể hiện rõ | Đề nghị sửa, kèm trích lục, giấy chứng nhận |
| Cách tính lãi, mức bồi thường toà đã cân nhắc | Bạn cho rằng lãi phải tính từ ngày khác | Không | Đây là nội dung xét xử, chỉ có thể xem lại theo thủ tục đặc biệt |
| Bỏ sót một yêu cầu đã được xét | Phần nhận định có xét yêu cầu trả cọc nhưng phần quyết định không ghi | Tuỳ trường hợp | Hỏi toà về sửa chữa, bổ sung; không được thì cân nhắc đề nghị giám đốc thẩm |
Phép thử đơn giản: nếu toà chỉ cần nhìn lại hồ sơ đã có là thấy ngay con số hoặc chữ đúng, đó là lỗi đính chính. Nếu muốn sửa phải cân nhắc lại chứng cứ, đánh giá lại ai đúng ai sai, đó là nội dung bản án, không sửa bằng đính chính được.
Ai có quyền sửa, ai được đề nghị
Toà đã ra bản án tự sửa. Luật tố tụng giao trách nhiệm cho chính toà đã tuyên án: khi phát hiện lỗi rõ ràng về chính tả, số liệu do nhầm lẫn hoặc tính toán sai, toà phải sửa chữa, bổ sung và thông báo ngay cho đương sự, Viện kiểm sát cùng cấp và những người liên quan. Với bản án phúc thẩm, đó là toà án cấp phúc thẩm đã xử, không phải toà sơ thẩm.
Người ký quyết định sửa chữa. Thông thường thẩm phán chủ toạ phiên phúc thẩm, phối hợp với các thành viên hội đồng xét xử, ra quyết định sửa chữa, bổ sung. Nếu thẩm phán đó không còn làm ở toà, đã nghỉ hưu hay chuyển công tác, chánh án của toà ấy thực hiện việc này.
Đương sự được đề nghị. Bạn là nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, bị cáo hay người bị hại đều có thể gửi văn bản chỉ ra lỗi. Người đại diện theo uỷ quyền hợp lệ cũng gửi được, miễn phạm vi uỷ quyền bao gồm việc này.
Cơ quan thi hành án cũng đề nghị. Chấp hành viên khi tổ chức thi hành mà gặp số liệu vênh với thực tế thường sẽ có văn bản đề nghị toà sửa chữa hoặc giải thích. Nếu bạn đã nộp đơn yêu cầu thi hành, có thể báo chấp hành viên để hai bên cùng đề nghị, tránh mỗi nơi hiểu một kiểu.
Toà sơ thẩm thì sao. Nếu bản án phúc thẩm giữ nguyên một phần bản án sơ thẩm và lỗi nằm ở phần sơ thẩm được giữ nguyên, nên hỏi bộ phận tiếp nhận đơn của toà phúc thẩm xem gửi về đâu cho đúng, vì lỗi ấy đã đi theo vào bản án có hiệu lực.
Các bước đề nghị đính chính bản án phúc thẩm
Thủ tục không phức tạp, nhưng làm đủ từng bước sẽ đỡ phải đi lại. Thời hạn trả lời, lệ phí nếu có, bạn đối chiếu quy định hiện hành và hỏi ngay tại bộ phận tiếp nhận của toà.
- Lập danh sách lỗi: ghi trang, dòng, nội dung đang ghi sai và nội dung đúng; mỗi lỗi một dòng.
- Gom chứng cứ cho từng lỗi: bản sao căn cước, giấy chứng nhận, trích lục, biên bản định giá hay chính trang hồ sơ vụ án có số liệu đúng.
- Viết văn bản đề nghị sửa chữa, bổ sung bản án gửi toà án đã xử phúc thẩm, ghi rõ số và ngày của bản án.
- Nộp trực tiếp tại bộ phận tiếp nhận đơn của toà để lấy giấy xác nhận, hoặc gửi qua bưu chính có theo dõi và giữ biên lai.
- Nếu đã có hồ sơ thi hành án, gửi thêm một bản cho cơ quan thi hành án dân sự đang thụ lý để họ biết đang chờ sửa.
- Theo dõi kết quả; khi nhận quyết định sửa chữa, bổ sung, đối chiếu lại một lần nữa rồi kẹp chung với bản án.
- Từ đó trở đi, mọi thủ tục đều nộp bản án kèm quyết định sửa chữa, vì nơi tiếp nhận cần thấy cả hai.
Đừng tự gạch, viết đè lên bản án hay bản sao. Một trang có chữ viết tay là trang dễ bị nghi ngờ, kể cả khi chữ bạn viết là đúng.
Văn bản đề nghị nên có những gì
Không có mẫu bắt buộc cho văn bản này, nhưng một đề nghị dễ được xử lý nhanh thường có đủ các phần sau.
- Tên toà án nhận, ghi đúng tên toà đã xét xử phúc thẩm theo tên hiện hành.
- Họ tên, địa chỉ, số định danh của người đề nghị và tư cách trong vụ án.
- Số, ngày của bản án phúc thẩm và tên vụ án như trong bản án.
- Từng lỗi được đánh số: vị trí, nội dung đang ghi, nội dung đề nghị sửa, căn cứ chứng minh.
- Một câu khẳng định đề nghị chỉ nhằm sửa lỗi chính tả, số liệu, không đề nghị thay đổi nội dung xét xử.
- Danh mục tài liệu kèm theo, ghi rõ bản sao hay bản chính.
- Ngày tháng, chữ ký hoặc điểm chỉ của người đề nghị.
Câu khẳng định ở mục năm có tác dụng thực tế: nó giúp người xử lý thấy ngay đây là việc kỹ thuật, không phải một lá đơn khiếu nại kết quả trá hình. Đơn trộn lẫn giữa sửa lỗi và kêu oan thường bị xử lý chậm hơn, vì phải tách ra từng phần.
Khi toà không sửa hoặc sai sót nằm ở nội dung
Có trường hợp toà trả lời rằng con số bạn chỉ ra không phải lỗi tính toán mà là kết quả cân nhắc của hội đồng xét xử. Ví dụ giả định: bạn cho rằng lãi chậm trả phải tính từ ngày đến hạn ghi trong hợp đồng, còn toà tính từ ngày khởi kiện. Đó là cách áp dụng pháp luật, không phải chép nhầm. Lúc này, nếu thấy có sai lầm thật, con đường còn lại là đề nghị người có thẩm quyền xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm, với các căn cứ chặt chẽ và thời hạn có giới hạn.
Một tình huống khác hiếm hơn: phần tuyên án tại phiên toà mà bạn nghe và ghi lại khác với bản án viết gửi về. Biên bản phiên toà là chỗ đối chiếu đầu tiên. Bạn có quyền đề nghị xem biên bản; nếu khác biệt là về nội dung chứ không phải chính tả, đây không còn là chuyện đính chính đơn thuần và nên có người làm nghề xem hồ sơ trước khi viết bất cứ văn bản nào.
Trong lúc chờ, bản án vẫn có hiệu lực và vẫn được thi hành theo đúng chữ đang ghi, trừ phần đang bị đề nghị sửa có thể làm chấp hành viên tạm thời chưa tổ chức được. Vì vậy càng phát hiện sớm càng tốt.
Những lỗi soát sót hay gặp khiến thủ tục bị kẹt
Địa chỉ theo tên đơn vị hành chính cũ. Sau sắp xếp năm 2025, nhiều xã, tỉnh đổi tên hoặc nhập lại. Bản án ghi địa chỉ thửa đất theo tên cũ không phải lỗi, vì đúng với thời điểm thụ lý, nhưng khi sang tên bạn nên mang thêm giấy tờ thể hiện việc đổi tên để nơi tiếp nhận đối chiếu, thay vì xin đính chính.
Tên trên giấy chứng nhận khác căn cước. Có khi lỗi không nằm ở bản án mà ở giấy tờ gốc từ trước. Bản án chép đúng giấy chứng nhận, nhưng giấy chứng nhận ghi sai so với căn cước. Lúc này phải làm thủ tục đính chính giấy chứng nhận ở cơ quan đất đai, không phải ở toà.
Chỉ soát phần quyết định, bỏ qua phần án phí. Án phí là một khoản phải nộp hoặc được trả lại. Sai một con số ở đây ít ai để ý cho tới khi cơ quan thi hành án ra quyết định thu.
Đợi bên kia phát hiện. Bên được lợi từ con số sai thường im lặng. Nếu lỗi gây thiệt cho bạn, bạn phải là người lên tiếng; không ai làm thay.
Câu hỏi thường gặp
Đính chính bản án phúc thẩm có mất phí không?
Việc toà sửa chữa, bổ sung lỗi chính tả hay số liệu trong bản án do chính toà gây ra thường không phải là một yêu cầu phải nộp án phí riêng. Tuy vậy, chi phí sao chụp, gửi bưu chính là của bạn. Nếu có khoản lệ phí nào phát sinh, bạn hỏi bộ phận tiếp nhận của toà và đối chiếu quy định hiện hành trước khi nộp.
Bản án đã gửi cho cơ quan thi hành án rồi thì có đính chính được không?
Được. Việc sửa chữa, bổ sung không phụ thuộc vào việc bản án đã được đưa ra thi hành hay chưa. Khi có quyết định sửa chữa, toà gửi cho các nơi liên quan, trong đó có cơ quan thi hành án. Bạn nên chủ động báo chấp hành viên để họ biết và tạm chờ phần bị ảnh hưởng.
Toà không trả lời đề nghị đính chính thì làm gì?
Trước hết kiểm tra toà đã nhận chưa, bằng giấy xác nhận hoặc biên lai bưu chính. Sau đó đến bộ phận tiếp nhận hỏi tình trạng xử lý và hỏi tên người đang giữ hồ sơ. Nếu quá lâu không có kết quả, bạn có thể gửi văn bản tới chánh án toà đó, nêu ngày đã nộp và hậu quả việc chậm sửa đang gây ra.
Có thể nhờ đính chính để sửa luôn số tiền bồi thường mình cho là quá thấp không?
Không. Mức bồi thường là kết quả xét xử, toà đã cân nhắc chứng cứ để đưa ra. Đính chính chỉ dành cho lỗi chính tả, số liệu do nhầm lẫn hoặc tính toán sai. Nếu cho rằng mức bồi thường sai về pháp luật, bạn tìm hiểu thủ tục đề nghị giám đốc thẩm và nên hỏi người làm nghề.
Quyết định sửa chữa bản án có bị kháng cáo không?
Bản án phúc thẩm đã có hiệu lực, việc sửa chữa chỉ làm rõ chữ và số trong bản án đó nên không mở ra một vòng kháng cáo mới. Nếu bạn cho rằng việc sửa chữa đã làm thay đổi nội dung, vượt quá phạm vi cho phép, đó là điểm có thể nêu trong đơn đề nghị xem xét theo thủ tục đặc biệt.
Phát hiện lỗi sau mấy năm còn đề nghị đính chính được không?
Luật không đặt một mốc ngắn cho việc chỉ ra lỗi chính tả hay số liệu, nên về nguyên tắc vẫn đề nghị được. Khó khăn thực tế là hồ sơ đã lưu kho, người xử lý đã thay đổi. Bạn cần chứng cứ thật rõ về con số hay chữ đúng để toà xử lý nhanh.