Bạn có thể xin hoãn phiên toà phúc thẩm khi có lý do chính đáng khiến mình không thể tham gia, hoặc khi việc xét xử đúng ngày sẽ làm mất quyền lợi tố tụng của bạn, ví dụ luật sư bảo vệ đột ngột không đến được. Quyền quyết định hoãn thuộc hội đồng xét xử, không thuộc người làm đơn. Đơn xin hoãn càng rõ lý do, càng có chứng từ, gửi càng sớm, khả năng được chấp nhận càng cao.
Bài viết tập trung vào góc của người chủ động xin hoãn: lý do nào thường được chấp nhận, giấy tờ nào nên kèm, đơn gửi lúc nào, và khi nào việc xin hoãn phản tác dụng. Những quy định về số ngày hoãn tối đa, bạn nên đối chiếu Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 cùng văn bản sửa đổi, hoặc hỏi trực tiếp thư ký phiên toà, vì quy trình tại toà án sau khi tổ chức lại năm 2025 có thể có điều chỉnh.
Những lý do thường được hội đồng xét xử chấp nhận
Bệnh nặng, đang điều trị nội trú hoặc vừa phẫu thuật. Đây là lý do phổ biến nhất. Toà cần giấy tờ thể hiện rõ thời gian điều trị trùng với ngày xử và tình trạng không cho phép đi lại, không chỉ một đơn thuốc ngoại trú.
Thiên tai, sự cố giao thông diện rộng. Bão, lũ, sạt lở chia cắt tuyến đường từ nơi bạn ở tới toà. Xác nhận của chính quyền cấp xã hoặc thông tin chính thức về việc cấm đường là chứng từ có giá trị.
Người thân ruột thịt qua đời hoặc nguy kịch sát ngày xử. Kèm giấy báo tử, giấy xác nhận của cơ sở y tế hoặc giấy tờ chứng minh quan hệ thân nhân.
Chưa nhận được giấy triệu tập hoặc nhận quá sát ngày. Nếu bạn chứng minh được việc tống đạt có vấn đề, hoặc nhận giấy quá muộn để sắp xếp, hội đồng xét xử có cơ sở hoãn để bảo đảm quyền tham gia của bạn.
Người bảo vệ quyền lợi vắng mặt vì lý do khách quan. Luật sư hoặc trợ giúp viên pháp lý của bạn ốm, gặp sự cố; bạn muốn có người bảo vệ tại phiên toà. Hội đồng xét xử thường cân nhắc nếu đây là lần đầu và có chứng từ.
Đang trong quá trình thay đổi người đại diện. Ví dụ người đại diện theo uỷ quyền vừa chấm dứt uỷ quyền và bạn cần thời gian để uỷ quyền cho người mới. Lý do này cần trình bày cụ thể, có văn bản kèm theo.
Những lý do ít khi được chấp nhận
Hội đồng xét xử phải cân bằng quyền của bạn với quyền của các đương sự khác được giải quyết vụ việc đúng hạn. Vì vậy, một số lý do dưới đây thường không đủ, nhất là khi phiên toà đã từng hoãn:
- Bận công việc, có cuộc họp, chuyến công tác đã lên lịch sau khi nhận giấy triệu tập.
- Muốn có thêm thời gian để "tìm chứng cứ" mà không nêu được chứng cứ cụ thể là gì, đang ở đâu, vì sao chưa nộp được.
- Chưa kịp thuê luật sư dù đã biết lịch xét xử từ lâu.
- Đang thương lượng với bên kia nhưng bên kia không xác nhận việc thương lượng.
- Ốm nhẹ, chỉ có đơn thuốc ngoại trú, không chứng minh được việc không thể đi lại.
- Lý do nêu chung chung như "hoàn cảnh gia đình khó khăn" mà không có giấy tờ.
Không có nghĩa những lý do này bị bác tự động. Nhưng nếu bạn chỉ có những lý do như vậy, hãy cân nhắc các phương án khác: uỷ quyền cho người khác đi thay (nếu loại việc cho phép), hoặc gửi đơn đề nghị xét xử vắng mặt kèm bản trình bày đầy đủ.
Soạn và nộp đơn xin hoãn phiên toà
Không có mẫu bắt buộc. Một lá đơn được xử lý nhanh thường có các phần và đi theo trình tự sau:
- Phần đầu ghi tên toà đang thụ lý phúc thẩm, số thụ lý, tên vụ án, ngày giờ mở phiên toà theo giấy triệu tập.
- Thông tin người làm đơn: họ tên, tư cách tố tụng, địa chỉ, số giấy tờ tuỳ thân.
- Trình bày lý do: sự việc gì, xảy ra khi nào, vì sao làm bạn không thể có mặt; viết ngắn, cụ thể, có mốc thời gian.
- Liệt kê giấy tờ chứng minh kèm theo: giấy ra viện, giấy xác nhận điều trị, xác nhận của chính quyền cấp xã, giấy báo tử…
- Đề nghị cụ thể: đề nghị hoãn phiên toà đến thời điểm hội đồng xét xử thấy phù hợp; có thể nêu thời gian dự kiến bạn tham gia được.
- Ký tên, ghi ngày. Nộp trực tiếp tại toà, hoặc nhờ người thân mang đến, hoặc gửi bảo đảm; trường hợp gấp, gửi bản chụp qua kênh toà tiếp nhận rồi bổ sung bản giấy.
- Gọi thư ký phiên toà để xác nhận đơn đã đến tay hội đồng xét xử trước giờ khai mạc.
Nếu sự việc xảy ra ngay sáng ngày xử, đừng để mất thời gian tìm cách viết đơn hoàn chỉnh. Nhờ người thân mang bất kỳ chứng từ nào có được đến phiên toà và trình bày với hội đồng xét xử; đơn có thể bổ sung sau.
Giấy tờ chứng minh nên chuẩn bị theo từng lý do
Chứng từ quyết định phần lớn khả năng được chấp nhận. Bảng dưới gợi ý loại giấy tờ phù hợp với từng lý do.
| Lý do | Giấy tờ nên có | Lưu ý |
|---|---|---|
| Ốm, điều trị | Giấy ra viện, giấy xác nhận đang điều trị nội trú, chỉ định nghỉ ngơi của bác sĩ | Thời gian ghi trên giấy phải bao trùm ngày xử |
| Thiên tai, sự cố | Xác nhận của chính quyền cấp xã, thông báo chính thức về cấm đường, hình ảnh hiện trường có ngày giờ | Nêu rõ tuyến đường bị ảnh hưởng |
| Tang lễ, người thân nguy kịch | Giấy báo tử, giấy xác nhận của cơ sở y tế, giấy tờ chứng minh quan hệ | Quan hệ càng gần, lý do càng thuyết phục |
| Không nhận được giấy triệu tập | Bằng chứng đã đổi địa chỉ và báo toà, phong bì có dấu bưu điện ngày nhận | Ghi rõ ngày thực tế nhận giấy |
| Luật sư vắng mặt | Văn bản của luật sư nêu lý do, kèm chứng từ của luật sư | Lý do của luật sư cũng cần chính đáng |
Bản chụp gửi trước giúp hội đồng xét xử có căn cứ ngay; bản gốc hoặc bản có chứng thực nên nộp bổ sung khi có thể.
Hội đồng xét xử cân nhắc gì khi xem đơn
Hội đồng xét xử xem ba điều chính. Một là lý do có thật và có chứng từ hay không. Hai là đây là lần thứ mấy vụ án bị hoãn, và các lần trước hoãn vì ai, vì lý do gì; vụ án đã hoãn nhiều lần thì ngưỡng chấp nhận cao hơn, vì quyền được giải quyết kịp thời của bên kia cũng cần được bảo vệ. Ba là việc vắng mặt của bạn có làm ảnh hưởng thật sự tới việc giải quyết kháng cáo không: người kháng cáo có lý do chính đáng vắng mặt khác với người chỉ có quyền lợi liên quan đến một phần nhỏ.
Hội đồng xét xử cũng xem xét có phương án nào khác mà không cần hoãn: bạn có người đại diện hay không, bạn đã gửi văn bản trình bày đầy đủ hay chưa. Nếu bạn đã có người đại diện theo uỷ quyền đến dự, đơn xin hoãn vì bản thân bạn ốm thường không còn nhiều lý do để chấp nhận, vì người đại diện thay bạn về tư cách tố tụng.
Khi chấp nhận hoãn, toà ra quyết định hoãn phiên toà, trong đó thường ghi thời gian, địa điểm mở lại phiên toà hoặc nói rõ sẽ thông báo sau. Quyết định này được gửi cho các đương sự. Khi không chấp nhận, phiên toà tiếp tục theo quy định về vắng mặt mà bạn có thể đọc ở hướng dẫn riêng về hệ quả vắng mặt lần một, lần hai.
Khi xin hoãn phản tác dụng
Có những trường hợp đương sự xin hoãn liên tục để kéo thời gian, mong bên kia nản hoặc để trì hoãn việc thi hành bản án. Ở phúc thẩm, cách làm này thường không mang lại lợi ích như mong đợi. Phần bản án sơ thẩm không bị kháng cáo đã có hiệu lực và có thể đã được thi hành; còn phần bị kháng cáo, việc kéo dài làm tăng tiền lãi chậm trả nếu cuối cùng bạn vẫn phải thanh toán. Hội đồng xét xử cũng nhìn thấy lịch sử xin hoãn trong hồ sơ.
Một rủi ro khác: nếu bạn là người kháng cáo, đơn xin hoãn bị bác ở lần triệu tập hợp lệ thứ hai và bạn không đến, kháng cáo có thể bị coi như từ bỏ. Như vậy, việc trông chờ vào đơn xin hoãn thay vì chuẩn bị phương án dự phòng là đánh cược quyền kháng cáo của chính mình.
Nếu bạn thật sự cần thời gian để có chứng cứ, cách đúng hơn là nêu cụ thể chứng cứ đó là gì, đang nằm ở đâu, vì sao chưa thu thập được, và đề nghị toà hỗ trợ thu thập. Đề nghị cụ thể có cơ hội được xem xét hơn một lời xin hoãn chung chung.
Ví dụ giả định: xin hoãn vì phẫu thuật
Ví dụ giả định: bà N. ở Thanh Hoá là người kháng cáo trong một vụ tranh chấp ranh giới đất. Một tuần trước ngày xử, bà phải mổ ruột thừa cấp cứu. Con trai bà mang đơn xin hoãn kèm giấy xác nhận đang điều trị nội trú lên toà ba ngày trước phiên xử, xin bộ phận tiếp nhận ghi nhận ngày nhận. Hội đồng xét xử chấp nhận hoãn vì lý do chính đáng, có chứng từ, và đây là lần đầu.
Sau khi ra viện, bà N. được tư vấn rằng nếu lần sau vẫn chưa thể đi xa, bà nên cân nhắc uỷ quyền cho con trai tham gia tố tụng ở phúc thẩm, thay vì xin hoãn lần nữa. Văn bản uỷ quyền được lập trước ngày xử mới, nêu rõ phạm vi tham gia phiên phúc thẩm. Đến ngày xử, con trai bà có mặt với tư cách người đại diện theo uỷ quyền, phiên toà diễn ra đúng lịch.
Câu hỏi thường gặp
Phiên toà phúc thẩm có thể hoãn bao nhiêu lần?
Luật không cho phép hoãn vô hạn. Các quy định về vắng mặt lần một, lần hai và về thời hạn xét xử phúc thẩm khiến số lần hoãn bị giới hạn trên thực tế. Bạn nên hỏi thư ký về lịch sử hoãn của vụ án để biết tình trạng của mình.
Xin hoãn qua điện thoại có được không?
Cuộc gọi giúp báo tin nhanh cho thư ký, nhưng không thay được văn bản. Hội đồng xét xử cần đơn và chứng từ trong hồ sơ để làm căn cứ ra quyết định. Gọi điện xong, bạn vẫn phải gửi đơn càng sớm càng tốt.
Bên kia xin hoãn liên tục thì mình làm được gì?
Bạn có thể trình bày với hội đồng xét xử về việc các lần hoãn trước ảnh hưởng tới quyền lợi của mình và đề nghị toà xem xét kỹ chứng từ của bên kia. Quyết định cuối cùng vẫn thuộc hội đồng xét xử.
Quyết định hoãn phiên toà có bị kháng cáo không?
Theo nguyên tắc chung, quyết định hoãn phiên toà là quyết định về thủ tục trong quá trình xét xử, không thuộc loại quyết định để kháng cáo. Nếu cho rằng việc hoãn vi phạm thủ tục, bạn có thể trình bày ý kiến tại phiên toà kế tiếp.
Xin hoãn được chấp nhận thì án phí có thay đổi không?
Việc hoãn phiên toà tự nó không làm thay đổi án phí phúc thẩm. Án phí được xác định theo kết quả giải quyết vụ án và quy định về án phí hiện hành, không phụ thuộc số lần hoãn.